Urząd Miasta i Gminy Olkusz

Ułatwienia

Menu Główne

W sobotę 7 października odbyły się obchody upamiętniające 200. rocznicę śmierci Tadeusza Kościuszki oraz 100. rocznicę usypania Kopca Kościuszki w Olkuszu. Olkuszanie uczestniczyli w trzech częściach uroczystości: najpierw zebrali się na Mszy św. w Bazylice Mniejszej pw. św. Andrzeja Apostoła, potem przemaszerowali pod Kopiec Kościuszki, a na zakończenie wzięli udział w spotkaniu historycznym.

Obchody

Mszy św. przewodniczył ks. Mieczysław Miarka – proboszcz parafii pw. św. Andrzeja Apostoła. Następnie – w kondukcie prowadzonym przez Orkiestrę Dętą ZGH „Bolesław” – uczestnicy uroczystości przeszli pod Kopiec Kościuszki, gdzie odbyła się główna część obchodów. Tam również uczniowie klas pierwszych Zespołu Szkół Nr 1 w Olkuszu złożyli ślubowanie.

Obchody

Obchody

W okolicznościowym przemówieniu burmistrz Miasta i Gminy Olkusz Roman Piaśnik mówił o Kopcu Kościuszki jako o symbolu patriotyzmu olkuszan. Wyraził również wiarę w młodzież, która powinna czerpać wzorce z bohaterów ojczyzny. Uczestnicy złożyli również kwiaty pod Kopcem.

Obchody

Obchody

Drugą część uroczystości zakończył poczęstunek tradycyjną wojskową grochówką, w akompaniamencie pieśni i piosenek patriotycznych.

Obchody

Trzecią i ostatnią część obchodów stanowiła lekcja historii. Najpierw o historii olkuskiego Kopca Kościuszki opowiedział Ryszard Ryza, przewodniczący Gminnej Rady Seniorów w Olkuszu. Następnie wspomnienie o Stanisławie Bacu, inicjatorze usypania olkuskiego Kopca Kościuszki w 1917 roku i ówczesnym dyrektorze olkuskiej Szkoły Rzemieślniczej, której kontynuatorem jest Zespół Szkół nr 1 w Olkuszu, wygłosiła dyrektor ZS Nr 1 Aldona Nowicka. Ostatnie wystąpienie Kamila Stasiaka z Muzeum Historycznego Miasta Krakowa dotyczyło historii krakowskiego Kopca Kościuszki.

Obchody

Obchody

Obchody

Organizatorami uroczystości byli: Burmistrz Miasta i Gminy Olkusz Roman Piaśnik, Gminna Rada Seniorów w Olkuszu oraz Zespół Szkół Nr 1 w Olkuszu, współorganizatorem Miejski Ośrodek Kultury w Olkuszu, a partnerami Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna w Olkuszu, Polskie Towarzystwo Turystyczno Krajoznawcze, oddział w Olkuszu oraz Zakłady Górniczo-Hutnicze „Bolesław” S.A. Patronat medialny na uroczystościami objęły Przegląd Olkuski oraz Kwartalnik Gminy Olkusz.

 

Kopiec Kościuszki został usypany przez mieszkańców Olkusza w 1861 roku dla uczczenia 44. rocznicy śmierci Tadeusza Kościuszki. Nie była to okrągła rocznica, lecz wykorzystano okazję, że wtedy, w dobie odwilży politycznej i narastającej atmosfery patriotycznej możliwe było uczczenie narodowego bohatera. Pierwszą taczkę ziemi na miejsce sypania kopca przywiózł olkuski proboszcz ks. Józef Ćwikliński. W dniu poświęcenia kopca, czyli 15 października 1861 r., w obecności licznie zgromadzonych Olkuszan, dwaj górnicy zawiesili wieniec cierniowy na wysokim dębowym krzyżu, jaki stanął na szczycie kopca. Olkuski kopiec był miniaturą krakowskiego kopca Kościuszki. Miał 5 metrów wysokości i 14 m średnicy. Niestety podczas Powstania Styczniowego w 1863 roku na rozkaz rosyjskiego dowódcy, księcia generała-majora Aleksandra Szachowskiego krzyż został ścięty, a kopiec zrównany z ziemią. W rozkopanym kopcu Rosjanie znaleźli dokument z nazwiskami projektodawców i wykonawców kopca. Wielu z nich zostało aresztowanych i zesłanych na Sybir.

W 1917 roku, w setną rocznicę śmierci Tadeusza Kościuszki olkuski Kopiec został odbudowany z inicjatywy dyrektora Szkoły Rzemieślniczej w Olkuszu, inż. Stanisława Baca. Uroczyste poświęcenie Kopca Kościuszki odbyło się w dniu 15 października 1917 roku. Po nabożeństwie w miejscowym kościele ruszył pochód ze sztandarami i orkiestrą pod nowo wzniesiony kopiec  gdzie obyła się dalsza część uroczystości. Kopiec miał wysokość 5 metrów, był obłożony darnią, a wierzchołek ponownie zwieńczono dębowym krzyżem z cierniową koroną. Ten patriotyczny monument stał się miejscem uroczystych spotkań i manifestacji Olkuszan z okazji świąt państwowych i rocznic historycznych. Kopiec przetrwał okres okupacji niemieckiej, jednak po wojnie został zapomniany. W 1972 roku wymieniono jedynie zmurszały krzyż. Gruntownego remontu i wmurowania pamiątkowej tablicy z wizerunkiem Tadeusza Kościuszki doczekał się w latach 1993-94, w związku z obchodami 200. rocznicy insurekcji kościuszkowskiej. Dzisiejszy kopiec ma wysokość 7 metrów, a wieńczący go krzyż 6 metrów. U podstawy kopca znajduje się osadzona w kamieniu pamiątkowa płyta z opisem jego ciekawej i burzliwej historii.