Piękna słoneczna pogoda towarzyszyła uczestnikom licznych wydarzeń, jakie odbywały się w miniony weekend w Olkuszu i pod zamkiem Rabsztyn podczas Juromanii – Święta Jury Krakowsko-Częstochowskiej.
Główne wydarzenia Juromanii odbyły się w niedzielę 20 września pod zamkiem Rabsztyn. Licznie zebranych widzów powitał Dariusz Murawski, Zastępca Burmistrza Miasta i Gminy, który mówił o pracach, jakie gmina Olkusz prowadzi na zamku Rabsztyn i zaprosił wszystkich do wspólnej zabawy. Następnie, wspólnie z Jackiem Sypieniem, prezesem Stowarzyszenia „Zamek Rabsztyn”, które było głównym organizatorem Juromanii, odpalił armatę, dając sygnał do rozpoczęcia imprezy.
Poszczególne grupy rekonstrukcyjne oraz organizacje i stowarzyszenia biorące udział w Juromanii przedstawiał Alfred Pyko, szef Podolskiego Regimentu Odprzodowego z Krakowa. Następnie krótki koncert dała ubrana w szkockie stroje orkiestra „Częstochowa Pipes and Drums”. Jak co roku największym zainteresowaniem cieszyły się widowiskowe pokazy konne w wykonaniu Małopolskiej Chorągwi Husarskiej. Jeźdźcy ubrani w stroje historyczne, począwszy od husarii po lekką jazdę, prezentowali gonitwę do pierścienia oraz ścinanie w galopie. Duże zainteresowanie budziły także scenki szlacheckie z udziałem publiczności, pokazy walki na szable, czy zabawy sarmackie nie tylko dla najmłodszych. Bardzo podobał się także pokaz sokolnika. Prawdziwe tłumy zebrały się pod zamkiem aby obejrzeć i posłuchać koncertu orkiestry „Częstochowa Pipes and Drums”. Tomasz Ujma, założyciel i lider orkiestry, która działa od 2002 roku, przybliżał historię kolejnych utworów oraz zwyczaje szkockie. Nie zabrakło też występu wokalnego i pokazu tańców szkockich. A skoro o tańcach mowa. Przeszło sto osób wzięło we wspólnym korowodzie poloneza, który prowadzili członkowie zespołu tanecznego „Trojak” ubrani w stroje ludowe z różnych regionów Polski. Jak zwykle dużym zainteresowaniem cieszyła się widowiskowa „Bitwa na moście”, czyli potyczka na szable nawiązująca dla czasów Potopu, a pełen atrakcji dzień zakończyła „Bitwa o zamek”, czyli inscenizacja potyczki oddziału płk. Gabriela Hołubka z wojskami Andrzeja Zborowskiego i najemnikami Maksymiliana Habsburga połączona z pokazem artylerii i broni czarnoprochowej.
Ciekawe aktywności dla rodzin z dziećmi przygotowali partnerzy Juromanii, których namioty były rozstawione pod zamkiem. Na stoisku Gminy Olkusz chętni mogli brać udział w konkursie, z kolei na wspólnym stoisku stowarzyszeń „Zamek Rabsztyn” i „Wszyscy dla wszystkich” każdy chętny mógł sobie zrobić pamiątkową przypinkę i malować gipsowe odlewy. Harcerze z Hufca ZHP Olkusz zachęcali do udziału w grach i zabawach sprawnościowych, a na stoisku Speleoklubu Olkusz można było przejść po moście linowym i zobaczyć sprzęt wspinaczkowy. Sprawnością fizyczną można było się także wykazać biorąc udział w zabawach, jakie prowadzili członkowie stowarzyszeń Olkusz Biega oraz Promedis. Piękne stroje ludowe można było oglądać i przymierzać na stoisku zespołu tanecznego „Trojak”, który działa przy stowarzyszeniu Miasta Partnerskie. Aktywności dla młodszych i starszych czekały na chętnych na stoiskach Tauronu, Radia ZET i Urzędu Statystycznego w Krakowie Oddział w Chrzanowie. Były też namioty Kół Gospodyń Wiejskich z Witeradowa i Bogucina Małego z pysznymi jedzeniem. Oczywiście każdy chętny mógł wejść do obozowiska Podolskiego Regimentu Odprzodowego, Małopolskiej Chorągwi Husarskiej i pozostałych grup, aby dowiedzieć się więcej o zwyczajach i strojach sarmackich. Dla chętnych był też mini turniej łuczniczy i walki na szable treningowe. Ponieważ tego dnia zamek Rabsztyn odwiedzała grupa z partnerskiego, ukraińskiego miasta Niżyn, dziewczęta dały improwizowany pokaz tańców i wspólnie zaśpiewały kozacką pieśń o hetmanie Piotrze Doroszenko.
Ale Juromania to nie tylko rekonstrukcje historyczne. Prawie 130 osób wzięło udział w Rodzinnym Rajdzie Rowerowym „Zamek Rabsztyn” oraz marszu nordic walking i biegu rekreacyjnym, jakie były organizowane przez Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji w Olkuszu we współpracy ze stowarzyszeniami Promedis oraz Olkusz Biega. Drobne upominki otrzymali najstarsi uczestnicy rajdu, biegu i marszu. Warto dodać, że w marszu wziął udział dr Marek Pilch, Ambasador Sportu oraz Zdrowego i Aktywnego Stylu Życia czasopisma „Głos Seniora”. Sporo osób wzięło także udział w grze terenowej „Poznajemy tajemnice rezerwatu Pazurek” zorganizowanej przez Nadleśnictwo Olkusz.
Warto przypomnieć, że wspólne, jurajskie świętowanie rozpoczęło się już w sobotę w Olkuszu. Prawie trzydzieści osób wzięło udział w bezpłatnym spacerze historycznym „Górnicze pamiątki olkuskiego kościoła św. Andrzeja”, czyli zwiedzaniu olkuskiego kościoła z przewodnikiem. Dodatkową atrakcją była możliwość wejścia na chór organowy i zobaczenia z bliska zabytkowych organów Hansa Hummla. Główne atrakcje odbywały się na olkuskim rynku, gdzie w ramach akcji „Olkusz Srebrne Miasto” odbywały się różnego rodzaju bezpłatne warsztaty, gry, zabawy i prezentacje. Można było samodzielnie zrobić papier czerpany i nauczyć się kaligrafii, w atrakcyjnej, zabawowej formie poznać górnicze tradycje, malować gipsowe odlewy gwarka i trojaka, a także obejrzeć pokaz broni czarnoprochowej. Poza tym, wszyscy chętni mogli bezpłatnie zwiedzać Muzeum Pożarnictwa Ziemi Olkuskiej, wsiąść do zabytkowego samochodu strażackiego z 1942 roku, a także zobaczyć współczesny sprzęt olkuskich strażaków – ochotników. Także w sobotę pod zamkiem Rabsztyn można było oglądać samochody uczestników IV Zlotu Pojazdów Militarnych „Poza zasięgiem”, a finałem pełnego atrakcji dnia był koncert „Podaruj mi trochę słońca” w wykonaniu podopiecznych Ogniska Muzycznego DodiArt.
Organizatorem wydarzenia Juromania – Święto Jury Krakowsko – Częstochowskiej Olkusz, Rabsztyn 2026 było Stowarzyszenie „Zamek Rabsztyn”. Współorganizatorzy: Gmina Olkusz, Miejski Ośrodek Kultury w Olkuszu, Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji w Olkuszu.
Partnerzy: parafia św. Andrzeja, Zamek Rabsztyn, Podziemny Olkusz, Nadleśnictwo Olkusz, Punkt Informacji Turystycznej w Olkuszu, Hufiec ZHP Olkusz, Speleoklub Olkusz, stowarzyszenie Wszyscy dla Wszystkich, Podolski Regiment Odprzodowy i Małopolska Chorągiew Husarska, Ochotnicza Straż Pożarna w Olkuszu, Klub Strzelecki „Lokus” LOK, Lokalna Organizacja Turystyczna „Miasta Gwarków”, Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej, orkiestra „Częstochowa Pipies and Drums”, zespół taneczny „Trojak” ze stowarzyszenia Miasta Partnerskie, Kalander – Czerpania Papieru, Jurajska Grupa Militarna, Promedis, Olkusz Biega, Kopalnia Wiedzy o Cynku, Park Linowy „Srebrny Gaj”, Ognisko muzyczne DodiArt., Stowarzyszenie MANKO, Urząd Statystyczny w Krakowie oraz Zespół Szkół Nr 1 w Olkuszu.
Patronat medialny: Przegląd Olkuski, Gazeta Olkuska, Olkuszanin.pl, Głos Seniora
Projekt realizowany przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego i Śląskiego.
Sponsor: Tauron
Fot. Grzegorz Przetakiewicz – MOK Olkusz, UMIG Olkusz, Stowarzyszenie „Zamek Rabsztyn”
