{"id":3031,"date":"2023-06-16T17:38:48","date_gmt":"2023-06-16T15:38:48","guid":{"rendered":"https:\/\/nowa.umig.olkusz.pl\/?page_id=3031"},"modified":"2023-06-16T17:49:49","modified_gmt":"2023-06-16T15:49:49","slug":"historia-wsi-gminy-olkusz","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/umig.olkusz.pl\/index.php\/historia-wsi-gminy-olkusz\/","title":{"rendered":"Historia wsi Gminy Olkusz"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Historia wsi Gminy Olkusz<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

BOGUCIN MA\u0141Y<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Miejscowo\u015b\u0107 po raz pierwszy wzmiankowana w \u017ar\u00f3d\u0142ach w 1225 r. Najstarsza pewna informacja o wsi pochodzi z 1243 roku, kiedy to ksi\u0105\u017c\u0119 Boles\u0142aw Wstydliwy zwolni\u0142 dobra klasztoru cysters\u00f3w w Mogile pod Krakowem, od budowy grod\u00f3w i wypraw poza ziemi\u0119 krakowsk\u0105. W\u015br\u00f3d wsi, kt\u00f3re obj\u0105\u0142 ten przywilej by\u0142 wymieniony Bogucin. W \u015bredniowiecznych dokumentach nazwa wsi by\u0142a zapisywana, jako: Bogucin, Bogehim, Bogucino, Bogucyn, Bogudzyn, czy Bugoczin. Nazwa pochodzi od imienia Bogumi\u0142 lub jego odmian, np. Boguta, Boguchwa\u0142. Starosta rabszty\u0144ski Seweryn Boner w spisanym w 1534 roku \u201eOpisaniu w\u0142o\u015bci pomorza\u0144skiej\u201d podaje, \u017ce: \u201eBoguta Szymon, co wrotnim bywa\u0142 przy zameczku, k\u0119dy ptaki \u0142owia\u0142, tam\u017ce te\u017c sobie za\u0142o\u017cy\u0142 cha\u0142upk\u0119, k\u0119dy teraz Bogucin\u201d. Wie\u015b pocz\u0105tkowo nale\u017ca\u0142a do wspomnianego klasztoru cysters\u00f3w w Mogile. Potem by\u0142a w\u0142asno\u015bci\u0105 szlacheck\u0105, a nast\u0119pnie od XV wieku by\u0142a kr\u00f3lewszczyzn\u0105 i wchodzi\u0142a w sk\u0142ad tzw. tenuty rabszty\u0144skiej. Stanowi\u0142o j\u0105 kilkana\u015bcie wsi kr\u00f3lewskich, nad kt\u00f3rymi w\u0142adz\u0119 sprawowa\u0142 starosta rabszty\u0144ski. Wie\u015b by\u0142a w sk\u0142adzie starostwa rabszty\u0144skiego do ko\u0144ca XVIII wieku. Najbardziej znanym epizodem militarnym zwi\u0105zanym z Bogucinem by\u0142a bitwa, jaka rozegra\u0142a si\u0119 2 czerwca 1273 roku, kiedy wojska ksi\u0119cia Boles\u0142awa Wstydliwego pokona\u0142y rycerstwo popieraj\u0105ce W\u0142adys\u0142awa ksi\u0119cia opolskiego w walce o tron krakowski. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 informacji z okresu \u015bredniowiecza dotyczy obecnej wsi Bogucin Du\u017cy. W 1827 roku we wsi by\u0142o 35 dom\u00f3w i 231 mieszka\u0144c\u00f3w, a wie\u015b by\u0142a okre\u015blana, jako rz\u0105dowa. Wie\u015b wchodzi\u0142a w sk\u0142ad gminy Rabsztyn i parafii w Olkuszu.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

BRACIEJ\u00d3WKA<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Najstarsza, po\u015brednia wzmianka o wsi pochodzi z 1327 roku, kiedy to Adam z synem Braciejem z Chrz\u0105stowic otrzymali zezwolenie kr\u00f3lewskie na karczunek s\u0105siedniego lasu zwanego Chmielowiec (Chmelow) i lokacj\u0119 nowej wsi, kt\u00f3ra przyj\u0119\u0142a nazw\u0119 Braciej\u00f3wka. Nazwa wsi by\u0142a zapisywana, jako \u00a0m.in. Braczeyowka (1392), Braczeyowka Poramba (1402), a nawet Bradzeyowka (1429). Wie\u015b by\u0142a w\u0142asno\u015bci\u0105 klasztoru norbertanek w Zwierzy\u0144cu pod Krakowem. Wie\u015b otrzyma\u0142a 18 lat tzw. wolnizny, czyli przez ten czas nie musia\u0142a p\u0142aci\u0107 podatk\u00f3w i sk\u0142ada\u0107 danin. Pierwszym odnotowanym w \u017ar\u00f3d\u0142ach w 1392 roku so\u0142tysem Braciej\u00f3wki by\u0142 Jan. Do\u015b\u0107 cz\u0119sto w\u0142adza so\u0142tysa obejmowa\u0142 dwie s\u0105siednie wsie, czyli Braciej\u00f3wk\u0119 i Troks. W 1402 roku szlachcic Dziers\u0142aw Razarek (Razurek) so\u0142tys z Braciej\u00f3wki i Troksa sprzeda\u0142 za zgod\u0105 klasztoru rajcom krakowskim so\u0142ectwa w tych wsiach. W 1441 roku klasztor przekaza\u0142 wie\u015b jako zastaw Imramowi z \u0141opusznej. W 1490 roku kr\u00f3l Kazimierz Jagiello\u0144czyk zezwoli\u0142 klasztorowi zwierzynieckiemu sprzeda\u0107 za 660 floren\u00f3w Janowi Wolnemu baka\u0142arzowi krakowskiemu czynsze z prawem odkupu na wsiach klasztornych, mi\u0119dzy innymi na Braciej\u00f3wce. Wolny przeznaczy\u0142 ten czynsz na uposa\u017cenie altarii w ko\u015bciele \u015bw. Andrzeja w Olkuszu. Wiemy, \u017ce wsi by\u0142a karczma i m\u0142yn. W 1581 roku wie\u015b p\u0142aci\u0142a klasztorowi od 5 i p\u00f3\u0142 \u0142ana kmiecego, by\u0142o te\u017c 4 zagrodnik\u00f3w bez roli. Pod koniec XVIII wieku w Braciej\u00f3wce by\u0142o 338 mieszka\u0144c\u00f3w i 52 domy. W 1827 roku we wsi by\u0142y 53 domy i 462 mieszka\u0144c\u00f3w. Wie\u015b wchodzi\u0142a w sk\u0142ad gminy Jangrot i parafii w Go\u0142aczewach.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

GORENICE<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\tNajstarsza wzmianka o wsi pochodzi z 1335 roku, kiedy jako \u201eGorovicz\u201d zosta\u0142 wymieniona w spisach \u015bwi\u0119topietrza, czyli tzw. denara \u015bw. Piotra – daniny na rzecz papiestwa. To po\u015bwiadcza, \u017ce w Gorenicach by\u0142 ju\u017c wtedy ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015bw. Miko\u0142aja. Nazwa wsi pochodzi prawdopodobnie od imienia Gorzys\u0142aw, kt\u00f3re by\u0142o znane w odmianie Gorynia. Wie\u015b by\u0142a w\u0142asno\u015bci\u0105 szlacheck\u0105. W latach 1383-1405 odnotowany jest szlachcic Miko\u0142aj z Gorenic i Zag\u00f3rzan herbu Top\u00f3r. Potem wie\u015b nale\u017ca\u0142a do jego spadkobierc\u00f3w, kt\u00f3rzy j\u0105 sprzedali. W 1475 roku w\u0142a\u015bcicielem wsi by\u0142 Piotr Hynek z Gorenic herbu Stary Ko\u0144 zwany te\u017c Piotrem Gory\u0144skim. Wiemy, \u017ce przez wie\u015b przebiega\u0142a droga kr\u00f3lewska z Pacz\u00f3\u0142towic do Olkusza. W XV wieku na terenie Gorenic i Ostr\u0119\u017cnicy dzia\u0142a\u0142y kopalnie rudy o\u0142owiu. Znamy nawet ich nazwy. By\u0142y to kopalnie: Gruszka, Zeglarka, Wapowska, Hynkowska, Terle, Krzywa, Lipa i Szcz\u0119sna. We wsi istnia\u0142a szko\u0142a parafialna, co sprawia\u0142o, \u017ce jej mieszka\u0144cy mogli zdobywa\u0107 dalsze wykszta\u0142cenie i obejmowa\u0107 stanowiska \u015bwieckie i ko\u015bcielne. W 1430 roku Miko\u0142aj syn Jakuba z Gorenic zosta\u0142 studentem Akademii Krakowskiej. Wiemy, \u017ce w latach 1470-80 ks. Hynek z Gorenic by\u0142 wikariuszem w kolegiacie kieleckiej. W 1529 roku ks. Miko\u0142aj z Gorenic by\u0142 plebanem ko\u015bcio\u0142a w Gorlicach. Zdarza\u0142o si\u0119, i\u017c mieszka\u0144cy Gorenic przechodzili do stanu miejskiego. W 1407 roku Miko\u0142aj z Gorenic, kt\u00f3ry by\u0142 krawcem zosta\u0142 przyj\u0119ty do prawa miejskiego krakowskiego. 1523 Jan Jordan z Zakliczyna wydzier\u017cawi\u0142 Paw\u0142owi Kaufmanowi kupcowi i rajcy krakowskiemu swoje wsie Gorenice, Lgot\u0119 i Ostr\u0119\u017cnic\u0119 wraz z kopalniami o\u0142owiu z tytu\u0142u d\u0142ugu 1400 floren\u00f3w, kt\u00f3ry zaci\u0105gn\u0105\u0142 u tego\u017c Kaufmana jeszcze jego ojciec. Wiemy, \u017ce Kaufman inwestowa\u0142 w miejscowe g\u00f3rnictwo. Potem w\u0142a\u015bcicielami wsi byli m.in. mieszczanie krakowscy. W 1673 roku na miejscu wcze\u015bniejszego drewnianego ko\u015bcio\u0142a zosta\u0142a wzniesiona murowana, barokowa \u015bwi\u0105tynia. Jej budow\u0119 rozpocz\u0105\u0142 Aleksander ze S\u0142upowa Szembek, burgrabia zamku krakowskiego, kontynuowa\u0142 jego syn Karol, a zako\u0144czy\u0142a kolejna w\u0142a\u015bcicielka wsi, wdowa po nim, Krystyna z Dembi\u0144skch Tarnowska. Do cenniejszych zabytk\u00f3w nale\u017c\u0105 m.in. p\u00f3\u017anogotycki pos\u0105g Chrystusa Ukrzy\u017cowanego z XVI w. i monstrancja z prze\u0142omu XV i XVI w. Pod koniec XVIII wieku Gorenice nale\u017ca\u0142y do burgrabiego krakowskiego Kaspra Otfinowskiego. Wiemy, \u017ce w XVIII wieku w Gorenicach by\u0142 szpital dla ubogich oraz browar, a w XIX wieku folwarki Kochman i Justyn\u00f3w. W 1827 r. Gorenice liczy\u0142y 70 dom\u00f3w i 244 mieszka\u0144c\u00f3w.\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

KOSMOL\u00d3W<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\tPo raz pierwszy nazwa wsi zosta\u0142a odnotowana w \u017ar\u00f3d\u0142ach w 1315 roku, w dokumencie, w kt\u00f3rym opisano, \u017ce las, na kt\u00f3rym lokowana jest wie\u015b Su\u0142oszowa ci\u0105gnie si\u0119 od zamku Pieskowa Ska\u0142a do granic Kosmolowa. Nazwa wsi pochodzi od imienia Kosmal. By\u0107 mo\u017ce tak nazywa\u0142 si\u0119 zasad\u017aca i pierwszy w\u0142a\u015bciciel wsi. Nazwa wsi by\u0142a zapisywana, m.in. jako Cosmalow (1315), Cosmal (1403), czy Coszmalow (1425). W 1403 roku zosta\u0142 odnotowany Piotr so\u0142tys w Kosmolowie. So\u0142ectwo by\u0142o podzielone, gdy\u017c z tego samego roku pochodzi informacja, \u017ce Jaszek so\u0142tys z Kosmolowa zosta\u0142 przyj\u0119ty do prawa miejskiego w Krakowie. Wie\u015b stanowi\u0142a w\u0142asno\u015b\u0107 kr\u00f3lewsk\u0105 w starostwie rabszty\u0144skim. W sk\u0142ad tzw. tenuty rabszty\u0144skiej wchodzi\u0142o kilkana\u015bcie wsi kr\u00f3lewskich, nad kt\u00f3rymi w\u0142adz\u0119 sprawowa\u0142 starosta rabszty\u0144ski. Wie\u015b by\u0142a w sk\u0142adzie starostwa rabszty\u0144skiego do ko\u0144ca XVIII wieku. So\u0142tyskami by\u0142y te\u017c kobiety. W 1421 roku Katarzyna so\u0142tyska z Kosmolowa pozwa\u0142a Macieja Korb\u0119 kmiecia z Kosmolowa o 15 grzywien czynszu, a tak\u017ce pozwa\u0142a Jana Ko\u017cuszka z Mnikowa, burgrabiego zamku Rabsztyn o to, \u017ce jej m\u0119\u017ca Piotra si\u0142\u0105 uj\u0105\u0142 i uwi\u0119zi\u0142. Obci\u0105\u017cenia mieszka\u0144c\u00f3w na rzecz starosty by\u0142y znaczne, skoro w 1471 i 1472 wie\u015b Kosmol\u00f3w, kt\u00f3ra podlega\u0142a wtedy staro\u015bcie Janowi z Rabsztyna zosta\u0142a skazana na kar\u0119 za niep\u0142acenie wiardunku, czyli rocznego czynszu. W XVI wieku we wsi by\u0142a karczma, a cz\u0119\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w zajmowa\u0142a si\u0119 rzemios\u0142em. W 1629 roku pob\u00f3r podatku z Kosmolowa by\u0142 p\u0142acony od 18 i p\u00f3\u0142 \u0142ana oraz przez dw\u00f3ch rzemie\u015blnik\u00f3w. W 1790 roku we wsi by\u0142y 53 domy, a w 1827 roku wie\u015b liczy\u0142a 395 mieszka\u0144c\u00f3w i 56 dom\u00f3w. Wie\u015b wchodzi\u0142a w sk\u0142ad gminy Rabsztyn i parafii Przeginia.\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

NIESU\u0141OWICE<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\tPierwszy dokument, w kt\u00f3rym pojawi\u0142a si\u0119 nazwa wsi, to wydany przed 1370 rokiem przywilej kr\u00f3la Kazimierza Wielkiego dla dziedzica Niesu\u0142owic i Lgoty. Na ten przywilej opiecz\u0119towany piecz\u0119ci\u0105 majestatyczn\u0105 powo\u0142a\u0142 si\u0119 w 1427 roku przed s\u0105dem Hanusz Borg mieszczanin z Krakowa, aby oddali\u0107 roszczenia swego przyrodniego brata Jana z Che\u0142mu do cz\u0119\u015bci wsi Niesu\u0142owice i Lgota. W 1430 roku wspomniany Hanusz Borg sprzeda\u0142 za 250 grzywien Paszkowi z Balina wie\u015b Niesu\u0142owice i czterech kmieci w Lgocie. Wie\u015b by\u0142a w r\u0119kach Bali\u0144skich do ko\u0144ca XV wieku, kiedy w 1479 \u015acibor z Balina zastawi\u0142 ca\u0142e Niesu\u0142owice za 200 floren\u00f3w w\u0119gierskich w z\u0142ocie Wincentemu Pawczerowi mieszczaninowi krakowskiemu, a w 1488 roku wspomniany \u015acibor sprzeda\u0142 ca\u0142\u0105 wie\u015b i 4 \u0142any w Lgocie Miko\u0142ajowi z Niesu\u0142owic. Transakcja opiewa\u0142a na 350 floren\u00f3w w\u0119gierskich. Na pocz\u0105tku XVI wieku w okolicach Niesu\u0142owic prowadzono eksploatacj\u0119 rud o\u0142owiu. W XVI wieku w\u0142asno\u015b\u0107 wsi by\u0142a podzielona. W\u0142a\u015bcicielem jednej z cz\u0119\u015bci by\u0142 syn olkuskiego mieszczanina Melchiora Marszela. Ten trwaj\u0105cy przez d\u0142u\u017cszy czas podzia\u0142 wsi znalaz\u0142 swoje odzwierciedlenie w nazewnictwie. Jeszcze w XIX wieku wyr\u00f3\u017cniano Niesu\u0142owice Miejskie i Niesu\u0142owice Szlacheckie. Pod koniec XVIII wieku jedna cz\u0119\u015b\u0107 wsi nale\u017ca\u0142a do Jana Wo\u017anickiego, a druga do Anny Russockiej. Na pocz\u0105tku XIX wieku wie\u015b dzier\u017cawili kolejno Andrzej Grabaczewski i Franciszek Lelowski. Po rozbiorach, pomi\u0119dzy Niesu\u0142owicami i Lgot\u0105 przebiega\u0142a granica pa\u0144stwowa. W Niesu\u0142owicach by\u0142a komora celna. W 1881 roku przewieziono przez ni\u0105 towary o \u0142\u0105cznej warto\u015bci 8295 rubli, czyli wi\u0119cej ni\u017c roczny bud\u017cet Olkusza. W po\u0142owie XIX wieku wie\u015b Niesu\u0142owice, kt\u00f3ra wchodzi\u0142a w sk\u0142ad gminy Boles\u0142aw i parafii w Gorenicach mia\u0142a 203 mieszka\u0144c\u00f3w i 26 dom\u00f3w. Sama nazwa wsi pochodzi od imienia Niesu\u0142. W \u015bredniowiecznych dokumentach by\u0142\u0105 zapisywana m.in., jako: Nyesulouicze (1452) i Nyesuliwicze (1470).\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

OLEWIN<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\tPierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1388 roku, kiedy to wyrokiem s\u0105du Miko\u0142aj z Olewina mia\u0142 ust\u0105pi\u0107 Mroczkowi i Dzier\u017ckowi ze Szreniawy z karczmy, a wszystkich poddanych uwolni\u0107 od kar i ci\u0119\u017car\u00f3w. W latach 1400-9 jako w\u0142a\u015bciciel wsi wyst\u0119puje Miko\u0142aj Oleli\u0144ski z Olelina i Kurozw\u0119k herbu Ostoja. Wspomniany Miko\u0142aj procesowa\u0142 si\u0119 z Janem z Pilczy. Oko\u0142o 1415 roku Olewin kupi\u0142 mieszczanin krakowski Miko\u0142aj Finger, p\u00f3\u017aniejszy rajca, \u0142awnik i \u017cupnik olkuski. Kolejnym w\u0142a\u015bcicielem wsi Stanis\u0142aw Radostek, mieszczanin olkuski, a p\u00f3\u017aniej jego syn Maciej. Ten\u017ce w 1453 roku sprzeda\u0142 wie\u015b krakowskiemu rajcy Janowi \u015awidniczerowi. Od jego potomk\u00f3w, w 1460 r. naby\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 Olewina p\u00f3\u017aniejszy \u0142awnik i rajca olkuski Piotr Bylica. W 1497 roku mistrz Stanis\u0142aw z Olkusza sprzeda\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 Olewina za 50 floren\u00f3w olkuskiemu mieszczaninowi Maciejowi Bylicy i Dorocie, wdowie po wcze\u015bniejszym w\u0142a\u015bcicielu wsi, Piotrze Bylicy. W 1629 r. w\u0142a\u015bcicielem wsi by\u0142 olkuski mieszczanin Jan Lichnowski. W 1783 r., jako w\u0142a\u015bciciel wyst\u0119puje Gorajski, a w 1790 roku w\u0142a\u015bcicielem Olewina by\u0142 Franciszek Bukowski, szambelan kr\u00f3lewski i zarazem w\u0142a\u015bciciel d\u00f3br Klucze. Wtedy we wsi by\u0142o oko\u0142o 15 dom\u00f3w i 55 mieszka\u0144c\u00f3w. We wsi by\u0142 browar i m\u0142yn. Nazwa wsi pochodzi prawdopodobnie od imienia Olela, O\u0142awa lub zdrobnienia Ole\u015b (Aleksander). Na t\u0119 ostatni\u0105 hipotez\u0119 wskazuje fragment \u201eOpisu w\u0142o\u015bci pomorza\u0144skiej\u201d Seweryna Bonera z 1534 roku, kt\u00f3ry napisa\u0142 \u201eS\u0142u\u017cy\u0142 tak\u017ce temu P. Parczewskiemu powo\u017anik Ole\u015b, kt\u00f3ry tak\u017ce prosi\u0142 pana swego, aby mu oddzieli\u0142 gruntu k\u0119dy teraz Olelin.\u201d W \u015bredniowiecznych dokumentach nazwa wsi by\u0142a zapisywana, m.in. jako: Olelin (1388), Olawyn (1398) i Olewyn (1399).\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

OSIEK<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\tNajstarsza wzmianka o wsi pochodzi z 1408 roku, a najstarszy dokument z 1435 roku, kiedy Spytek z Melsztyna, w\u0142a\u015bciciel zamku w Rabsztynie wraz ze swymi poddanymi z Pomorzan pozwali rajc\u00f3w, w\u00f3jta i ca\u0142\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 miasta Olkusza o zatrzymanie si\u0142\u0105 i zakucie w dyby dw\u00f3ch kmieci z Pomorzan i jednego kmiecia z Osieka. A\u017c do ko\u0144ca XVIII wieku wie\u015b stanowi\u0142a w\u0142asno\u015b\u0107 kr\u00f3lewsk\u0105 w starostwie rabszty\u0144skim. W sk\u0142ad tzw. tenuty rabszty\u0144skiej wchodzi\u0142o kilkana\u015bcie wsi kr\u00f3lewskich, nad kt\u00f3rymi w\u0142adz\u0119 sprawowa\u0142 starosta rabszty\u0144ski. Zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce starostowie dzier\u017cawili poszczeg\u00f3lne wsie innym osobom. W 1629 roku, jako dzier\u017cawca Osieka oraz Zimnodo\u0142u wyst\u0119puje Wojciech Czarnota. W 1789 roku we wsi by\u0142y 33 domy i 153 mieszka\u0144c\u00f3w. Z kolei w 1827 roku wie\u015b liczy\u0142a 257 mieszka\u0144c\u00f3w i by\u0142o w niej 36 dom\u00f3w. Wie\u015b by\u0142a w gminie Rabsztyn i parafii w Przegini. Nazwa wsi pochodzi od okre\u015blenia \u201eosiek\u201d, kt\u00f3re oznacza\u0142o miejsce, gdzie wznosi\u0142a si\u0119 warownia le\u015bna z pni drzewa. W \u015bredniowiecznych dokumentach nazwa wsi by\u0142a zapisywana, m.in., jako Ossek, Hosszek (1408), czy Osyek (1470).\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

PAZUREK<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\tNie mamy zbyt wielu informacji na temat historii tej wsi. Podobnie, jak na temat pochodzenia jej nazwy. Mo\u017cna tylko przypuszcza\u0107, \u017ce pochodzi od nazwiska szlachcica, kt\u00f3ry nazywa\u0142 si\u0119 Dziers\u0142aw Razarek (Razurek). Wiemy o nim tylko tyle, \u017ce w 1402 roku, jako so\u0142tys Braciej\u00f3wki i Troksa sprzeda\u0142 za zgod\u0105 klasztoru norbertanek w Zwierzy\u0144cu rajcom krakowskim so\u0142ectwa w tych wsiach. Prawdopodobnie przez osad\u0119 ju\u017c od \u015bredniowiecza przebiega\u0142a droga kr\u00f3lewska. W dokumencie z 1327 r. opisuj\u0105cym granice wsi Braciej\u00f3wka napisano, \u017ce granice wsi id\u0105 przez granice wsi Go\u0142aczewy do \u201eJastrz\u0119biej drogi\u201d. Pami\u0105tk\u0105 po nazwie tej drogi jest nazwa wzg\u00f3rza Jastrz\u0105bka na terenie rezerwatu Pazurek. Wiemy, \u017ce ju\u017c w XIX wieku w Pazurku by\u0142 tartak. W zamieszczonym w prasie opisie potyczki, jak\u0105 podczas powstania styczniowego 22 kwietnia 1863 roku stoczy\u0142 oddzia\u0142 kpt. Anastazego Mossakowskiego czytamy \u201eOko\u0142o godziny 10ej z rana 22go we \u015brod\u0119 stan\u0105\u0142 obozem oddzia\u0142 Mosakowskiego w lesie za wsi\u0105 Golczewice w pobli\u017cu karczmy Pazurek; wie\u015b od lasu przedzielona jest wzg\u00f3rzem.\u201d.\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

PODLESIE<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Wie\u015b wzmiankowana w \u017ar\u00f3d\u0142ach w XVI wieku. Zapewne zwi\u0105zana ze starostwem rabszty\u0144skim, cho\u0107 nie jest wymieniana w\u015br\u00f3d wsi wchodz\u0105cych w sk\u0142ad tenuty. Dokument z 1783 r. wspomina \u201ePodlesie, alias le\u015bni do pilnowania lasu rabszty\u0144skiego osadzeni\u201d. Na wydanej w 1792 roku mapie wojew\u00f3dztwa krakowskiego opracowanej przez Hermanna Karola de Perth\u00e9esa, jest zaznaczona \u201eCha\u0142upa Podlesie\u201d. Jednak jej lokalizacja jest nieco inna, ni\u017c obecne po\u0142o\u017cenie wsi. W 1827 roku we wsi by\u0142o 30 dom\u00f3w i 249 mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

RABSZTYN<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Pocz\u0105tki zamku Rabsztyn si\u0119gaj\u0105 XIII wieku i zapewne w tym okresie powsta\u0142a tak\u017ce wie\u015b u podn\u00f3\u017ca zamku. Nazwa wsi to\u017csama z nazw\u0105 zamku pochodzi z j\u0119zyka niemieckiego. Zwrot Rabenstein, to Krucza Ska\u0142a. Wie\u015b stanowi\u0142a w\u0142asno\u015b\u0107 kr\u00f3lewsk\u0105 w starostwie rabszty\u0144skim. W sk\u0142ad tzw. tenuty rabszty\u0144skiej wchodzi\u0142o kilkana\u015bcie wsi kr\u00f3lewskich, nad kt\u00f3rymi w\u0142adz\u0119 sprawowa\u0142 starosta rabszty\u0144ski. Wie\u015b by\u0142a w sk\u0142adzie starostwa rabszty\u0144skiego do ko\u0144ca XVIII wieku. Nie mamy zbyt wielu informacji o samej wsi. Na prze\u0142omie XVII i XVIII wieku u podn\u00f3\u017ca wzg\u00f3rza wzniesiono dw\u00f3r staro\u015bci\u0144ski, kt\u00f3ry po spaleniu zamku sta\u0142 si\u0119 siedzib\u0105 kolejnych starost\u00f3w. Wiemy, \u017ce we wsi by\u0142 m\u0142yn, bo z 1615 roku pochodzi informacja, \u017ce m\u0142ynarz Jerzy z Rabsztyna zosta\u0142 wezwany do zap\u0142acenia zaleg\u0142ej dziesi\u0119ciny. Sam Rabsztyn by\u0142 niewielk\u0105 wsi\u0105, w 1791 roku mieszka\u0142o tu zaledwie 29 os\u00f3b. Z kolei w 1827 roku we wsi Rabsztyn by\u0142o tylko pi\u0119\u0107 dom\u00f3w i 45 mieszka\u0144c\u00f3w. W XIX wieku Rabsztyn sta\u0142 si\u0119 siedzib\u0105 gminy, a pod koniec XIX wieku powsta\u0142a stacja kolejowa Rabsztyn (obecnie Jaroszowiec Olkuski).\u00a0\u00a0<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

SIENICZNO<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Wie\u015b by\u0142a ju\u017c wzmiankowana przez kronikarza Jana D\u0142ugosza przed 1470 rokiem, cho\u0107 jej historia mo\u017ce by\u0107 dawniejsza. By\u0142a to wie\u015b kr\u00f3lewska w parafii Przeginia. Wed\u0142ug regestru poborowego powiatu proszowickiego z 1581 roku wie\u015b Sieniczno wchodz\u0105ca w sk\u0142ad starostwa rabszty\u0144skiego mia\u0142a trzy p\u00f3\u0142\u0142anki kmiece. W XVIII wieku we wsi dzia\u0142a\u0142 kamienio\u0142om. W 1789 roku w Sienicznie by\u0142o 41 mieszka\u0144c\u00f3w i 8 dom\u00f3w. Wie\u015b podlega\u0142a pod gmin\u0119 Rabsztyn i parafi\u0119 w Przegini. W 1843 roku we wsi powsta\u0142a szko\u0142a elementarna. Przypuszczalnie nazwa wsi pochodzi od s\u0142owa \u201esiennica\u201d, czyli miejsce, gdzie przechowuje si\u0119 siano. W \u015bredniowiecznych dokumentach nazwa wsi by\u0142a zapisywana, m.in. jako Zenyczno (1470), Sieniczna (1570), a potem Sienniczno (1787).<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

TROKS<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Z dokumentu spisanego w 1367 roku wiemy, \u017ce klasztor norbertanek w Zwierzy\u0144cu pod Krakowem da\u0142 Adamowi kmieciowi z Chrz\u0105stowic i jego synowi Braciejowi las sw\u00f3j zwany Chmiel\u00f3w (Chmielowiec) przynale\u017cny do Chrz\u0105stowic w celu wykarczowania i lokowania wsi na prawie \u015bredzkim. Na wykarczowanym terenie powsta\u0142y dwie wsie Troks i Braciej\u00f3wka. Klasztor sprzeda\u0142 tak\u017ce Adamowi i jego potomkom so\u0142ectwo w obu wsiach. Wie\u015b otrzyma\u0142a 18 lat tzw. wolnizny, czyli przez ten czas nie musia\u0142a p\u0142aci\u0107 podatk\u00f3w i sk\u0142ada\u0107 danin. So\u0142tys dosta\u0142 zgod\u0119 na budow\u0119 m\u0142yna poni\u017cej m\u0142yn\u00f3w klasztornych w Chrz\u0105stowicach. Dochody z m\u0142yna, sadzawek i innych po\u017cytk\u00f3w so\u0142tys mia\u0142 dzieli\u0107 po po\u0142owie z klasztorem. Pierwszym odnotowanym w \u017ar\u00f3d\u0142ach w 1392 roku so\u0142tysem Troksa (i Braciej\u00f3wki) by\u0142 Jan, kt\u00f3ry procesowa\u0142 si\u0119 z Marcinem Gawronem z Modlnicy o 7 grzywien czynszu. W 1402 roku szlachcic Dziers\u0142aw Razarek (Razurek) so\u0142tys z Braciej\u00f3wki i Troksa sprzeda\u0142 za zgod\u0105 klasztoru rajcom krakowskim so\u0142ectwa w tych wsiach. W 1484 roku Piotr prepozyt i klasztor zwierzyniecki sprzedali za 660 floren\u00f3w wsie Braciej\u00f3wk\u0119, Troks, Chrz\u0105stowice i Kolbark, przeznaczaj\u0105c t\u0119 sum\u0119 na wykupienie wsi klasztornych Krz\u0119cin i Grodzisko. Nabywc\u0105 by\u0142 szlachcic Szymon z Wierzchowiska, a transakcja okre\u015blana, jako wyderkaf by\u0142a form\u0105 sprzeda\u017cy z prawem odkupu. Kolejnym w\u0142a\u015bcicielem wsi by\u0142 Jan Wolny. P\u00f3\u017aniej wie\u015b wr\u00f3ci\u0142a do d\u00f3br klasztornych.\u00a0 W 1581 roku wie\u015b p\u0142aci\u0142a klasztorowi czynsz z 5 \u0142an\u00f3w kmiecych. By\u0142 te\u017c jeden \u0142an so\u0142tysi i zagrodnik bez roli. W 1827 roku we wsi by\u0142o 25 dom\u00f3w i 197 mieszka\u0144c\u00f3w. Wie\u015b wchodzi\u0142a w sk\u0142ad gminy Jangrot i parafii Go\u0142aczewy. W \u015bredniowiecznych dokumentach nazwa wsi by\u0142a zapisywana, m.in. jako Trex (1365), Troksz (1393) i Trox (1581). Pochodzenie nazwy wsi jest niejasne.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

WI\u015aLICZKA<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Wie\u015b wymieniana jest w \u017ar\u00f3d\u0142ach dopiero w XIX wieku. Wcze\u015bniej stanowi\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 wsi Parcze G\u00f3rne. W 1886 roku w Wi\u015bliczce mieszka\u0142o 9 osadnik\u00f3w, kt\u00f3rzy \u0142\u0105cznie mieli 88 m\u00f3rg gruntu. Wie\u015b wchodzi\u0142a w sk\u0142ad gminy Rabsztyn i parafii Przeginia. Pochodzenie wsi jest niejasne, w \u015bredniowieczu s\u0142owem \u201ewi\u015blica\u201d okre\u015blano miejsca wyp\u0142ywu wody (\u017ar\u00f3d\u0142a) lub miejsca wiosennych zalew\u00f3w.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

WITERAD\u00d3W<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1387 roku, kiedy to El\u017cbieta (Halszka) Radomska z \u017burady, Witeradowa i Starczynowa pozwa\u0142a Dzier\u017cka z Janowic, stolnika sandomierskiego o dziczyzn\u0119 gwa\u0142tem na drodze zabran\u0105. Wspomniana Halszka by\u0142a wdow\u0105 po kasztelanie radomskim Klemensie I z Mokrska (zm. 1387). By\u0142 on bliskim wsp\u00f3\u0142pracownikiem kr\u00f3la Kazimierza Wielkiego i nale\u017ca\u0142 do rady kr\u00f3lewskiej. Prawdopodobnie Witerad\u00f3w i \u017burada stanowi\u0142y wiano wspomnianej Halszki. W 1402 roku miasto Olkusz kupi\u0142o Witerad\u00f3w, Starczyn\u00f3w i \u017burad\u0119 od rycerza Rafa\u0142a z Michowa (syna Halszki). W Witeradowie by\u0142o 8 \u0142an\u00f3w kmiecych i miejski folwark na dw\u00f3ch \u0142anach. W po\u0142owie XV wieku folwark dzier\u017cawi\u0142 olkuski mieszczanin Jan Rinczka, a potem jego syn Piotr. Ju\u017c od po\u0142owy XV wieku we wsi by\u0142 m\u0142yn, kt\u00f3rego w\u0142a\u015bcicielem by\u0142 mieszczanin Miko\u0142aj Gindel, a potem Tomasz Szperka. Wed\u0142ug rejestru poborowego z 1581 roku wsie Witerad\u00f3w, Starczyn\u00f3w i \u017burada dzier\u017cawi\u0142 Piotr Czerny, kt\u00f3ry p\u0142aci\u0142 czynsze od 14 \u0142an\u00f3w kmiecych. W 1629 roku dzier\u017cawc\u0105 wsi by\u0142 Walenty Drab, a w 1788 roku wie\u015b dzier\u017cawi\u0142a rodzina Russockich. W 1791 roku we wsi by\u0142o 28 dom\u00f3w i 186 mieszka\u0144c\u00f3w (w tym 8 \u017byd\u00f3w). Na pocz\u0105tku XIX wieku dzier\u017cawc\u0105 wsi by\u0142 Andrzej Gr\u0105bczewski, a potem Franciszek Lelowski. W 1827 roku w Witeradowie by\u0142o 41 dom\u00f3w i 241 mieszka\u0144c\u00f3w. Wie\u015b nale\u017ca\u0142a wtedy do gminy Boles\u0142aw i parafii Olkusz. Przypuszczalnie nazwa wsi pochodzi od imienia Witorad. W archiwalnych dokumentach nazwa wsi by\u0142a zapisywana, m.in. jako Vitoradow (1388) i Vytoradow (1553).<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

ZADOLE KOSMOLOWSKIE<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Wie\u015b wzmiankowana w \u017ar\u00f3d\u0142ach dopiero od XIX wieku. Pierwotnie stanowi\u0142a przysi\u00f3\u0142ek wsi Kosmol\u00f3w. W XIX wieku nale\u017ca\u0142a do gminy Rabsztyn.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

ZAWADA<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1388 roku. Wie\u015b nale\u017ca\u0142a do rycerza Miko\u0142aja Strza\u0142y, a potem do Paszka z Kromo\u0142owa. Z dokumentu spisanego w 1404 roku wiemy, \u017ce \u00a0Andrzej Kreza so\u0142tys z Zedermana mia\u0142 zap\u0142aci\u0107 Paszkowi z Kromo\u0142owa 68 grzywien groszy praskich pod gwarancj\u0105 wwi\u0105zania go do wsi Zawady. Potem wie\u015b nale\u017ca\u0142a do potomk\u00f3w Andrzeja Krezy. W 1584 roku by\u0142a w\u0142asno\u015bci\u0105 Marcjana Che\u0142mskiego, chor\u0105\u017cego krakowskiego, w\u0142a\u015bciciela Boles\u0142awia. Wie\u015b mia\u0142a wtedy 5 \u0142an\u00f3w kmiecych. W 1789 roku we wsi by\u0142o 26 dom\u00f3w i 188 mieszka\u0144c\u00f3w (w tym 12 \u017byd\u00f3w). W 1827 roku wie\u015b mia\u0142a 176 mieszka\u0144c\u00f3w i 26 dom\u00f3w. Wie\u015b wchodzi\u0142a w sk\u0142ad gminy Rabsztyn i parafii olkuskiej. Nazwa wsi pochodzi od okre\u015blenia \u201ezawada\u201d, czyli przeszkoda.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

ZEDERMAN<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Najstarsza wzmianka o wsi pochodzi z 1356 roku. W dokumentach z lat 1397-98, jako w\u0142a\u015bcicielka wsi wyst\u0119puje Dorota z Zedermanu i Miechowa, wdowa po Stanis\u0142awie z Budziejowic. Na pocz\u0105tku XV wieku so\u0142tysem Zedermana by\u0142 Andrzej Kreza. Wie\u015b stanowi\u0142a w\u0142asno\u015b\u0107 kr\u00f3lewsk\u0105 w starostwie rabszty\u0144skim. By\u0142a w sk\u0142adzie starostwa rabszty\u0144skiego do ko\u0144ca XVIII wieku. Jak wynika z regestru poborowego z 1581 roku wie\u015b mia\u0142a\u00a0 9 i p\u00f3\u0142 \u0142an\u00f3w kmiecych. W 1789 roku we wsi by\u0142y 42 domy i 245 mieszka\u0144c\u00f3w, a w 1827 roku 50 dom\u00f3w i 319 mieszka\u0144c\u00f3w. Wie\u015b wchodzi\u0142a w sk\u0142ad gminy Rabsztyn i podlega\u0142a parafii w Przegini. Przypuszczalnie nazwa wsi jest pochodzenia niemieckiego od nazwy osobowej (imienia) Sand (er) mann. W archiwalnych dokumentach nazwa wsi by\u0142a zapisywana, m.in. jako Zedrman (1397), Zandirman (1399) i Zandermann (1400).<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

ZIMNOD\u00d3\u0141<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Najstarsza wzmianka o wsi pochodzi z 1299 roku. Wtedy, kasztelan czchowski Wierzbi\u0119ta nada\u0142 Henrykowi, mieszczaninowi olkuskiemu so\u0142ectwo w Zimnodole. Wie\u015b stanowi\u0142a w\u0142asno\u015b\u0107 kr\u00f3lewsk\u0105 w starostwie rabszty\u0144skim. By\u0142a w sk\u0142adzie starostwa rabszty\u0144skiego do ko\u0144ca XVIII wieku. Z dokument\u00f3w s\u0105dowych z 1421 roku wynika, \u017ce Szczepan kmie\u0107 z Pacz\u00f3\u0142towic wyst\u0105pi\u0142 przeciwko Micha\u0142owi Tutuli kmieciowi z Zimnego Do\u0142u i staro\u015bcie rabszty\u0144skiemu Janowi z Melsztyna, o to \u017ce wraz z dwoma pomocnikami zadali mu 12 ran sinych i dwie rany krwawe. Ju\u017c w XVI wieku we wsi by\u0142a karczma. Jak wynika z regestru poborowego z 1629 roku, wie\u015b p\u0142aci\u0142a podatki z 13 i p\u00f3\u0142 \u0142an\u00f3w kmiecych. W 1789 roku we wsi by\u0142o 47 dom\u00f3w i 241 mieszka\u0144c\u00f3w, a w 1827 roku 51 dom\u00f3w i 327 mieszka\u0144c\u00f3w. Wie\u015b wchodzi\u0142a w sk\u0142ad gminy Rabsztyn i podlega\u0142a parafii w Przegini. Nazwa wsi oznacza ch\u0142odne, zimne miejsce po\u0142o\u017cone w dole. W archiwalnych dokumentach nazwa wsi by\u0142a zapisywana, m.in. jako Symnodol (1299), czy Szimni dol (1428), od XVIII wieku u\u017cywano nazwy Zimny d\u00f3\u0142.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

\u017bURADA<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1387 roku i dotyczy El\u017cbiety (Halszki) Radomskiej z \u017burady, Witeradowa i Starczynowa. By\u0142a ona wdow\u0105 po kasztelanie radomskim Klemensie I z Mokrska, bliskim wsp\u00f3\u0142pracowniku kr\u00f3la Kazimierza Wielkiego. W 1402 roku miasto Olkusz kupi\u0142o \u017burad\u0119, Witerad\u00f3w i Starczyn\u00f3w od rycerza Rafa\u0142a z Michowa (syna Halszki). W 1490 roku wie\u015b liczy\u0142a 6 i p\u00f3\u0142 \u0142ana.\u00a0 Wed\u0142ug regestru poborowego z 1581 roku wsie Witerad\u00f3w, Starczyn\u00f3w i \u017burada dzier\u017cawi\u0142 od miasta Olkusza Piotr Czerny. W 1791 roku we wsi by\u0142o 45 dom\u00f3w i 273 mieszka\u0144c\u00f3w (w tym 5 \u017byd\u00f3w). Na pocz\u0105tku XIX wieku dzier\u017cawc\u0105 wsi by\u0142 Andrzej Gr\u0105bczewski, a potem Franciszek Lelowski oraz Ignacy Widarkiewicz. W 1827 roku wie\u015b mia\u0142a 518 mieszka\u0144c\u00f3w i by\u0142o w niej 71 dom\u00f3w.\u00a0 Wie\u015b wchodzi\u0142a w sk\u0142ad gminy Boles\u0142aw i podlega\u0142a parafii w Olkuszu. Pochodzenie nazwy jest niejasne. W archiwalnych dokumentach nazwa wsi by\u0142a zapisywana, m.in. jako Dzdzurada (1388) i Zdzurada (1554).<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
Broszur\u0119 \u201eHistoria wsi Gminy Olkusz\u201d w formacie A4 mo\u017cna pobra\u0107 tutaj:<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\tzobacz<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Historia wsi Gminy Olkusz BOGUCIN MA\u0141Y Miejscowo\u015b\u0107 po raz pierwszy wzmiankowana w \u017ar\u00f3d\u0142ach w 1225 r. Najstarsza pewna informacja o wsi pochodzi z 1243 roku, kiedy to ksi\u0105\u017c\u0119 Boles\u0142aw Wstydliwy zwolni\u0142 dobra klasztoru cysters\u00f3w w Mogile pod Krakowem, od budowy grod\u00f3w i wypraw poza ziemi\u0119 krakowsk\u0105. W\u015br\u00f3d wsi, kt\u00f3re obj\u0105\u0142 ten przywilej by\u0142 wymieniony Bogucin. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-3031","page","type-page","status-publish","hentry"],"yoast_head":"\nHistoria wsi Gminy Olkusz - Urz\u0105d Miasta i Gminy w Olkuszu<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/umig.olkusz.pl\/index.php\/historia-wsi-gminy-olkusz\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Historia wsi Gminy Olkusz - Urz\u0105d Miasta i Gminy w Olkuszu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Historia wsi Gminy Olkusz BOGUCIN MA\u0141Y Miejscowo\u015b\u0107 po raz pierwszy wzmiankowana w \u017ar\u00f3d\u0142ach w 1225 r. Najstarsza pewna informacja o wsi pochodzi z 1243 roku, kiedy to ksi\u0105\u017c\u0119 Boles\u0142aw Wstydliwy zwolni\u0142 dobra klasztoru cysters\u00f3w w Mogile pod Krakowem, od budowy grod\u00f3w i wypraw poza ziemi\u0119 krakowsk\u0105. W\u015br\u00f3d wsi, kt\u00f3re obj\u0105\u0142 ten przywilej by\u0142 wymieniony Bogucin. […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/umig.olkusz.pl\/index.php\/historia-wsi-gminy-olkusz\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Urz\u0105d Miasta i Gminy w Olkuszu\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/olkuszsrebrnemiasto\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-06-16T15:49:49+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"20 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/umig.olkusz.pl\/index.php\/historia-wsi-gminy-olkusz\/\",\"url\":\"https:\/\/umig.olkusz.pl\/index.php\/historia-wsi-gminy-olkusz\/\",\"name\":\"Historia wsi Gminy Olkusz - Urz\u0105d Miasta i Gminy w Olkuszu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/umig.olkusz.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-06-16T15:38:48+00:00\",\"dateModified\":\"2023-06-16T15:49:49+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/umig.olkusz.pl\/index.php\/historia-wsi-gminy-olkusz\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/umig.olkusz.pl\/index.php\/historia-wsi-gminy-olkusz\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/umig.olkusz.pl\/index.php\/historia-wsi-gminy-olkusz\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/umig.olkusz.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Historia wsi Gminy Olkusz\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/umig.olkusz.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/umig.olkusz.pl\/\",\"name\":\"Urz\u0105d Miasta i Gminy w Olkuszu\",\"description\":\"Urz\u0105d Miasta i Gminy w Olkuszu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/umig.olkusz.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/umig.olkusz.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/umig.olkusz.pl\/#organization\",\"name\":\"Urz\u0105d Miasta i Gminy w Olkuszu\",\"url\":\"https:\/\/umig.olkusz.pl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/umig.olkusz.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/umig.olkusz.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/herb_strona.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/umig.olkusz.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/herb_strona.jpg\",\"width\":614,\"height\":658,\"caption\":\"Urz\u0105d Miasta i Gminy w Olkuszu\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/umig.olkusz.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/olkuszsrebrnemiasto\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Historia wsi Gminy Olkusz - Urz\u0105d Miasta i Gminy w Olkuszu","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/umig.olkusz.pl\/index.php\/historia-wsi-gminy-olkusz\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Historia wsi Gminy Olkusz - Urz\u0105d Miasta i Gminy w Olkuszu","og_description":"Historia wsi Gminy Olkusz BOGUCIN MA\u0141Y Miejscowo\u015b\u0107 po raz pierwszy wzmiankowana w \u017ar\u00f3d\u0142ach w 1225 r. Najstarsza pewna informacja o wsi pochodzi z 1243 roku, kiedy to ksi\u0105\u017c\u0119 Boles\u0142aw Wstydliwy zwolni\u0142 dobra klasztoru cysters\u00f3w w Mogile pod Krakowem, od budowy grod\u00f3w i wypraw poza ziemi\u0119 krakowsk\u0105. W\u015br\u00f3d wsi, kt\u00f3re obj\u0105\u0142 ten przywilej by\u0142 wymieniony Bogucin. […]","og_url":"https:\/\/umig.olkusz.pl\/index.php\/historia-wsi-gminy-olkusz\/","og_site_name":"Urz\u0105d Miasta i Gminy w Olkuszu","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/olkuszsrebrnemiasto","article_modified_time":"2023-06-16T15:49:49+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"20 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/umig.olkusz.pl\/index.php\/historia-wsi-gminy-olkusz\/","url":"https:\/\/umig.olkusz.pl\/index.php\/historia-wsi-gminy-olkusz\/","name":"Historia wsi Gminy Olkusz - Urz\u0105d Miasta i Gminy w Olkuszu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/umig.olkusz.pl\/#website"},"datePublished":"2023-06-16T15:38:48+00:00","dateModified":"2023-06-16T15:49:49+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/umig.olkusz.pl\/index.php\/historia-wsi-gminy-olkusz\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/umig.olkusz.pl\/index.php\/historia-wsi-gminy-olkusz\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/umig.olkusz.pl\/index.php\/historia-wsi-gminy-olkusz\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/umig.olkusz.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Historia wsi Gminy Olkusz"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/umig.olkusz.pl\/#website","url":"https:\/\/umig.olkusz.pl\/","name":"Urz\u0105d Miasta i Gminy w Olkuszu","description":"Urz\u0105d Miasta i Gminy w Olkuszu","publisher":{"@id":"https:\/\/umig.olkusz.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/umig.olkusz.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/umig.olkusz.pl\/#organization","name":"Urz\u0105d Miasta i Gminy w Olkuszu","url":"https:\/\/umig.olkusz.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/umig.olkusz.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/umig.olkusz.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/herb_strona.jpg","contentUrl":"https:\/\/umig.olkusz.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/herb_strona.jpg","width":614,"height":658,"caption":"Urz\u0105d Miasta i Gminy w Olkuszu"},"image":{"@id":"https:\/\/umig.olkusz.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/olkuszsrebrnemiasto"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/umig.olkusz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3031","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/umig.olkusz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/umig.olkusz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/umig.olkusz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/umig.olkusz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3031"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/umig.olkusz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3031\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3043,"href":"https:\/\/umig.olkusz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3031\/revisions\/3043"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/umig.olkusz.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3031"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}