To symboliczny moment w historii finansów Gminy Olkusz. Wśród zaproponowanych przez burmistrza Romana Piaśnika zmian do budżetu na ten rok znalazła się jedna szczególnie istotna – całkowita spłata zadłużenia Gminy Olkusz. Zgoda Rady Miejskiej, wyrażona jednomyślnie w czasie ostatniej sesji, oznacza, że po raz pierwszy od dziesiątek lat Gmina Olkusz nie będzie posiadała żadnych zobowiązań z tytułu wcześniej zaciągniętych kredytów i obligacji. Sytuacja jest tym bardziej wyjątkowa, że osiągnięto ją nie kosztem ograniczania inwestycji, ale w okresie intensywnego rozwoju miasta i gminy.
– Kiedy obejmowałem urząd burmistrza Miasta i Gminy Olkusz zadłużenie naszej gminy wynosiło 45,5 mln złotych, co stanowiło około 35 procent całego rocznego budżetu. Dziś, po latach konsekwentnej polityki finansowej, z dumą mogę powiedzieć, że zadłużenie Gminy Olkusz wynosi 0 złotych. Samorządy o zerowym zadłużeniu stanowią bardzo niewielki procent w skali całego kraju. Jednocześnie zachowaliśmy wysoki poziom wydatków na inwestycje, które służą naszym Mieszkańcom – komentuje burmistrz Roman Piaśnik.
W ostatnich latach Gmina Olkusz regularnie przeznaczała na inwestycje po kilkadziesiąt milionów złotych rocznie, co było możliwe dzięki wysokiej skuteczności w pozyskiwaniu środków zewnętrznych unijnych oraz krajowych. Przebudowywano i modernizowano kolejne ulice, w tym m.in. Baczyńskiego, Orzeszkowej czy Żeromskiego, rozwijano infrastrukturę sportową i rekreacyjną, a także inwestowano w edukację, czego przykładami są budowa nowoczesnych przedszkoli w Osieku i Zedermanie oraz termomodernizacja gminnych szkół. Powstawały również nowe świetlice wiejskie, m.in. w Pazurku i Wiśliczce, tworząc nowoczesne miejsca integracji lokalnych społeczności.
Wiele zakończonych z sukcesem inwestycji jeszcze kilkanaście lat temu wydawało się niemożliwych do przeprowadzenia. Do takich projektów można zaliczyć rewitalizację Parku Czarna Góra wraz z budową tężni solankowej i nowoczesnej infrastruktury rekreacyjnej korzystnie wpływających na zdrowie Mieszkańców, rewitalizację Dolinki na Os. Młodych, budowę wielofunkcyjnego obiektu z lodowiskiem czy rewitalizację zabytkowego budynku Dawnego Starostwa, w którego podziemiach powstało nowoczesne multimedialne muzeum. Są to inwestycje, które nie tylko zmieniły przestrzeń miasta, ale także stworzyły nowe możliwości rozwoju turystyki, kultury i aktywnego wypoczynku. To zarazem tylko część przedsięwzięć zrealizowanych w ostatnich latach na terenie miasta i sołectw.
O wyjątkowości sytuacji Olkusza świadczą również dane dotyczące samorządów w Małopolsce. Na ponad 180 miast i gmin naszego województwa jedynie 10 wykazywało zerowe zadłużenie na koniec 2025 roku. Dzięki całkowitej spłacie zobowiązań Gmina Olkusz dołącza dziś do tego elitarnego grona. Dla porównania, w największych miastach zadłużenie liczone jest już nie w milionach, lecz w miliardach złotych. Rekordziści posiadają zobowiązania sięgające nawet 8 miliardów złotych. Oznacza to konieczność ponoszenia kosztów odsetek i sprawia, że część przyszłych dochodów musi zostać przeznaczona na spłatę wcześniej zaciągniętych zobowiązań.
W skrajnych przypadkach samorządy zmuszone są finansować spłatę wcześniejszych kredytów i obligacji poprzez zaciąganie kolejnych zobowiązań. Powstaje wówczas mechanizm przypominający spiralę finansową, w której samorząd koncentruje się nie na nowych przedsięwzięciach i inwestycjach, lecz na obsłudze istniejącego zadłużenia.
Gmina Olkusz znajduje się dziś w zupełnie innym miejscu. W czasie, gdy wiele samorządów stawało przed trudnym wyborem: inwestować czy ograniczać zadłużenie, burmistrz Olkusza pozyskiwał środki zewnętrzne, modernizował infrastrukturę i jednocześnie konsekwentnie spłacał wcześniejsze zobowiązania.
Zerowe zadłużenie oznacza też dla Gminy Olkusz coś więcej niż tylko korzystny wskaźnik finansowy. To realna niezależność w planowaniu przyszłości. Każda złotówka wypracowana przez samorząd może być przeznaczona na potrzeby Mieszkańców i rozwój infrastruktury, a nie na spłatę odsetek czy wykup obligacji. To także wyraz odpowiedzialności za przyszłe pokolenia, które nie będą musiały finansować kosztów decyzji podejmowanych wiele lat wcześniej. Osiągnięty rezultat pokazuje, że odpowiedzialne zarządzanie finansami publicznymi może iść w parze z ambitnym rozwojem oraz skutecznym wykorzystywaniem szans inwestycyjnych.
